kennispagina

Voorkom opdrukken van betonpad

Auteur: Agrabeton Nieuwsbrief 2 augustus 2019 Laatste update 5 augustus 2019

De zomer van 2019 kende enkele dagen met recordhitte. In 2018 duurde de zomer maandenlang en ontstond door de aanhoudende hoge temperaturen schade aan betonnen fietspaden als gevolg van het omhoog komen, het zogenoemde ‘spatten’, van verhardingen. Dit verschijnsel zou ook op kunnen treden bij bijvoorbeeld kavelpaden of erfverhardingen.

Voegen zijn de zwakste schakel 

Bijna alle materialen zetten bij een temperatuurverhoging uit en beton vormt hierop geen uitzondering. Door zonne-instraling warmt de betonverharding op. De opwarming zorgt ervoor dat de betonverharding wil uitzetten en wanneer deze uitzetting wordt verhinderd, ontstaan er grote drukspanningen in de onderlinge platen.

Spatten van beton

Wanneer de betonverharding zwaar genoeg is, lees dik genoeg, is de bovendruk (= eigen gewicht) groot genoeg om de opdrukking te voorkomen. De situatie in 2018 is versterkt door het feit dat het nauwelijks afkoeling in de nacht was en het beton dus ook niet meer kromp. Spatten is het over elkaar schuiven van platen als gevolg van het bezwijken van het beton in de nabijheid van de voegen. De voegen zijn dan de zwakste schakel omdat over de hoogte van de zaagsnede geen drukoverdracht is en de drukkracht over circa 2/3 van de betondikte plaatsvindt.

Uitzetvoegen cruciaal

Een juist ontwerp kan, naast het inspecteren en onderhouden van betonpaden en dan met name de uitzetvoegen, in veel gevallen dergelijke situaties voorkomen. Wanneer een betonnen verharding (200 mm dik) ontworpen wordt, moet de benodigde uitzetcapaciteit berekend worden. Stel: er is een temperatuurverschil tussen aanleg en gebruiksfase van +30 °C, dan is de uitzetting van 100 m betonweg – afhankelijk van de wrijving van de ondergrond – circa 36 mm. Wanneer de uitzetting van de betonweg wordt verhinderd, ontstaat een drukspanning in de dwarsdoorsnede van 244 ton per strekkende meter. Het aanbrengen van uitzetvoegen kan dus nuttig zijn. Deze moeten echter bewust berekend worden en zijn zeker niet in alle situaties noodzakelijk. Kortom, het raadplegen van specialisten is zeker op zijn plaats zodat het omhoog komen of spatten van betonverhardingen snel tot het verleden behoort.

Zie ook

Uitzetten van beton

Flexibele uitzetvoeg houdt betonnen fietspad vlak

Tijdens de hittegolf in de zomer van 2018 besteedde RTL Nieuws aandacht aan dit onderwerp. Wim Kramer gaf hierin een toelichting op betonnen fietspaden. Kijk terug op RTLNieuws.