Beton kan worden versterkt met vezels
De eigenschappen van beton kunnen worden verbeterd door staalvezels en/of kunststofvezels toe te voegen. Voor bepaalde toepassingen kunnen staalvezels zelfs de traditionele wapening geheel of gedeeltelijk vervangen.
Vezelversterkt beton is een composiet van beton met staalvezels, kunststofvezels, glasvezels, koolstofvezels (carbon), textiel of een combinatie van bijvoorbeeld staal- en kunststofvezels. De vezels worden tijdens het mengen van de grondstoffen van het beton door de betoncentrale toegevoegd.
Vezelversterkt beton heeft in het algemeen een hogere treksterkte (buigsterkte), minder scheurvorming (ook bij hardend beton), beter bestand tegen slijtage, betere waterdichtheid (kleinere capillaire werking en lagere permeabiliteit). De vezels zijn meestal dun en klein (afhankelijk van het vezelmateriaal en de toepassing) en zijn meestal willekeurig verdeeld in het beton.
Er zijn verschillende soorten vezels die een betoncentrale kan toevoegen:
| Vezeltype | Functie |
|---|---|
| Staalvezel | Grote trek- en splijtsterkte |
| Glasvezel | Vergroting trek- en splijtsterkte (t.o.v. ongewapend beton) |
| Kunststofvezel (macro) | Vergroting trek- en splijtsterkte (t.o.v. ongewapend beton) |
| Glas-, staal-, kunststofvezel | Beperking van (plastische) krimpscheuren |
| Kunststofvezel (micro) | Grote brandwerendheid |
| Natuurlijke vezels (gras, bamboe, jute, miscanthus, hennep) |
| Fibre type | Relative density | Diameter (μm) | Tensile strength (MPa) | Modulus of elasticity (MPa) | Strain at failure (%) |
|---|---|---|---|---|---|
| Steel | 7.80 | 100-1000 | 500-2600 | 210,000 | 0.5-3.5 |
| Glass E | 2.54 | 8-15 | 2000-4000 | 72,000 | 3.0-4.8 |
| Glass AR | 2.70 | 12-20 | 1500-3700 | 80,000 | 2.5-3.6 |
| Acrylic | 1.18 | 5-17 | 200-1000 | 17,000-19,000 | 28-50 |
| Aramid | 1.44 | 10-12 | 2000-3100 | 62,000-120,000 | 2-3.5 |
| Carbon | 1.90 | 8-0 | 1800-2600 | 230,000-380,000 | 0.5-1.5 |
| Nylon | 1.14 | 23 | 1000 | 5,200 | 20 |
| Polyester | 1.38 | 10-80 | 280-1200 | 10,000-18,000 | 10-50 |
| Polyethylene | 0.96 | 25-1000 | 80-600 | 5,000 | 12-100 |
| Polypropylene | 0.90 | 20-200 | 450-700 | 3,500-5,200 | 6-15 |
| Wood cellulose | 1.50 | 25-125 | 350-2000 | 10,000-40,000 | |
| Sisal | 280-600 | 13,000-25,000 | 3.5 | ||
| Coconut | 1.12-1.15 | 100-400 | 120-200 | 19,000-25,000 | 10-25 |
| Bamboo | 1.50 | 50-400 | 350-500 | 33,000-40,000 | |
| Jute | 1.02-1.04 | 100-200 | 250-350 | 25,000-32,000 | 1.5-1.9 |
| Elephant grass | 425 | 180 | 4,900 | 3.6 |
Bron: Sintef report SBF BK A 07029 16-10-2007
Staalvezels worden in beton toegepast, enerzijds om de cementsteen te versterken (microniveau) en anderzijds om als wapening te functioneren (macroniveau). Het constructief rekenen met staalvezels in beton vergt een totaal andere benadering dan het rekenen met conventioneel gewapend beton.
De prestatie van staalvezels komt vooral tot uiting in de eigenschappen van het verharde beton:
Staalvezels zijn in talloze varianten op de markt. Het functioneren wordt vooral bepaald door:
Ten slotte is het uiteraard heel belangrijk dat de vezels goed homogeen in de betonspecie zijn verdeeld. De doseringsgrootte ligt meestal tussen 25 en 50 kg/m3; voor speciale toepassingen zijn echter veel hogere doseringen mogelijk.
Staalvezelbeton wordt onder meer gebruikt voor bedrijfsvloeren, montageloodsen, bushaltes en wegrenovaties.
De polypropyleenvezels die in beton worden toegepast zijn over het algemeen zeer dunne en circa 10 – 20 mm lange vezels. Ze zijn vooral effectief in betonspecie door de enorm grote hoeveelheid vezels die wordt ingebracht. Bij doseringen, globaal variërend van circa 500 tot 2500 gram per m3 betonspecie, worden tussen tientallen tot honderden miljoenen vezels ingebracht, afhankelijk van diameter en lengte.
Met de toevoeging van polypropyleenvezels kunnen in betonspecie heel verschillende effecten worden beoogd. De mate waarin deze worden gerealiseerd wordt sterk beïnvloed door de vezeleigenschappen: diameter, lengte, oppervlaktestructuur, vorm (enkele vezels, zogenoemd monofilament of de 'netjesvorm', de gefibrileerde vezel).
Synthetische vezels zijn hogesterkte vezels die beton structureel kunnen wapenen door de sterkte-eigenschappen van beton te bevorderen, zoals taaiheid, buig-treksterkte, schok- en vermoeiingsweerstand. Hierdoor kan bij het gebruik van deze vezels wapening(snetten) geheel of gedeeltelijk worden vervangen. In de eerste plaats geven de vezels aan betonspecie een verbeterde samenhang. Dit kan het ontmengingsrisico in sommige toepassingen verminderen en een positieve invloed hebben op de gevoeligheid van de betonspecie voor plastische krimp.
Een heel ander effect is de verbetering van de gevoeligheid voor afspatten bij zeer hoge temperatuurbelastingen, bijvoorbeeld door brand. De snel wegsmeltende vezeltjes creëren hier ontsnappingskanaaltjes voor de stoom die bij snel oplopende temperaturen in het beton uit het in beton aanwezige vocht ontstaat