Bij inspecties van betonnen en gewapend betonnen rioolbuizen worden soms vochtplekken of bruinachtige verkleuringen waargenomen. Dit wordt vaak onterecht als schade of lekkage geïnterpreteerd. In werkelijkheid is het een natuurlijk verschijnsel, ook wel ‘het zweten van beton’ genoemd.
Dankzij het zelfherstellend vermogen van beton dichten kleine scheuren en poriën zich vanzelf, waardoor deze plekken na verloop van tijd verdwijnen. Dit draagt bij aan de lange levensduur van betonnen rioolbuizen.
Het zelfherstellend proces
Het zelfherstellend vermogen van beton is een chemisch-fysisch proces waarbij kleine scheuren en defecten in het beton op natuurlijke wijze worden afgedicht. Wanneer water het beton binnendringt, reageert het met aanwezige cementcomponenten en mineralen in het water. Dit leidt tot de vorming van calciumcarbonaat, een natuurlijk mineraal dat zich afzet in de scheuren en deze geleidelijk opvult. Dit proces is vaak zichtbaar als een witte kalkachtige afzetting op het betonoppervlak. Als een rioolbuis een bruine plek vertoont, kan dit duiden op de aanwezigheid van oer, een natuurlijke afzetting van ijzerhoudende deeltjes. Oer veroorzaakt geen schade aan de rioolbuis.
Factoren die het herstel beïnvloeden
De effectiviteit van het zelfherstellend vermogen hangt af van verschillende factoren:
- Samenstelling en kwaliteit van het grondwater: Mineralen in het water bevorderen de vorming van calciumcarbonaat.
- Grootte en breedte van de scheuren: haarscheuren (tot ongeveer 0,3 mm) dichten zichzelf sneller dan grotere.
- Stroomsnelheid van het water: Een langzame doorstroming bevordert de neerslag van calciumcarbonaat.
- Luchtvochtigheid in de riolering: Een vochtige omgeving versnelt het herstelproces.
Afhankelijk van deze factoren kan het herstel enkele weken tot meerdere jaren duren.