Robuust Hollands en verfijnd oosters

Auteur: Taco van den Broek 10 oktober 2019 Laatste update 10 maart 2020

Overdag oogt het Islamitisch Cultureel Centrum Lansingerland (ICCL) als een robuust blok beton, perfect passend in het oer-Hollandse landschap bij Bergschenhoek. ’s Avonds transformeert ditzelfde gebouw in een soort Duizend-en-een-nacht sterrenlamp. Dit komt door de bijzondere gebouwschil, die is opgebouwd uit een groot aantal betonnen sierelementen. De stervormige patronen in deze elementen zijn deels opengewerkt, waardoor het interne lamplicht op mysterieuze wijze zijn weg naar buiten vindt.

Geometrie

Het moskeebestuur besloot in 2011 een ontwerpwedstrijd uit te schrijven. Het winnende ontwerp kwam van architect Nourdin Alou, mede-eigenaar van Theo Verburg Architecten in Ede. Hij wist de uitdagende opdracht te vertalen naar een gebouwontwerp met een zeer eenvoudig stramien: het bestaat in de basis uit twee afzonderlijke vierkante grondvlakken. Het ene vierkante gebouwdeel vormt de moskee, het andere omvat diverse multifunctionele ruimtes voor onderwijs- en andere ontmoetingsactiviteiten. Dat de architect koos voor het vierkant als uitgangspunt is niet verwonderlijk, want de islamitische architectuur wordt gekenmerkt door honderden geometrische patronen. 

Inzet van beton

De basis van de bijzondere gevel voor het Islamitisch Centrum wordt gevormd door een patroon dat in totaal bestaat uit vier delen van een sterrenpatroon. Deze rasters zijn elk 1,20 meter x 1,20 meter. Tezamen vormen de vier delen een element van 2,40 meter bij 2,40 meter. Om ervoor te zorgen dat de patronen duidelijk naar voren kwamen, moest het omliggende beton vijf centimeter lager komen te liggen. Bovendien moest een deel van het lager liggende vlak worden opengewerkt, zodat de 'gebouwschil' waar nodig lichtdoorlatend werd. Om dit te realiseren, zijn voor het gietproces drie mallen op maat gemaakt: twee voor de wanden en een aparte mal voor de minaret. Byldis maakt regelmatig soortgelijke projecten. Het complexe aan dit werk is volgens het bedrijf om ervoor te zorgen dat de werkzaamheden volgens een strikte procedure verlopen, en die tijdens de gehele productieperiode strak te handhaven. Dit om kleurverschillen te voorkomen.

Lees meer over dit bijzondere project op www.tektoniek.nl. Tektoniek is het kennisnetwerk voor architectuur in beton.