kennispagina

Hulpstoffen voor beton

In beton worden meestal hulpstoffen toegepast. De meest bekende en toegepaste soorten zijn de waterreducerende, plastificerende hulpstoffen. Daarmee kan de benodigde hoeveelheid water in beton worden verminderd of de verwerkbaarheid worden verbeterd.

Welke soorten hulpstoffen zijn er? 

Hulpstoffen zijn er zowel in poedervorm als in vloeibare vorm en ieder heeft een eigen kenmerkend gedrag en een bijbehorend gebied van toepassingsmogelijkheden. Het doel van hulpstoffen is om één of meerdere eigenschappen van de betonmortel of het beton positief te beïnvloeden. De norm voor hulpstoffen voor beton (NEN-EN 934-2), mortel en injectiemortel, geeft een indeling én de eisen met betrekking tot de werking van:

  • (super)plastificerende stoffen;
  • waterretentiemiddel;
  • luchtbelvormer;
  • bindtijdversneller;
  • verhardingsversneller;
  • vertragende stof.

Plastificeerders

Om een betere verwerkbaarheid te bereiken en/of het watergehalte te verlagen bij gelijke verwerkbaarheid, worden (sterk) plastificerende hulpstoffen gebruikt. Als een groter plastificerend effect gewenst is, kan worden overgestapt op een zogenoemde superplastificeerder. Met deze hulpstoffen is een (veel) groter waterreducerend effect mogelijk.

Waterretentiemiddel

Waterretentiemiddelen kunnen worden gebruikt om de stabiliteit van een betonmengsel te verbeteren. Hierdoor kan de uitscheiding van water (bleeding) worden teruggebracht en wordt de duurzaamheid van het beton vergroot. De oppervlaktekwaliteit van zichtbeton kan worden verbeterd. Deze hulpstof wordt ook toegepast in onderwaterbeton (colloïdaalbeton).

Luchtbelvormers

Luchtbelvormers zijn hulpstoffen die gebruikt worden om een groot aantal kleine luchtbelletjes in het beton te brengen. De ingebrachte lucht bestaat uit microscopisch kleine luchtbellen, gewoonlijk tussen 10 μm en 300 μm in diameter. De ingebrachte luchtbellen hebben verschillende effecten op vers en uitgehard beton. Door de aanwezigheid is beton bijvoorbeeld beter bestand tegen vorst en dooizouten.

Versnellers

Versnellers worden gebruikt om de beginsnelheid van de chemische reactie tussen cement en het aanmaakwater te verhogen. Dit resulteert in een snellere binding van het beton of snellere uitharding en sterkteontwikkeling of beide. Verhardingsversnellers worden gebruikt om de ontkistingstijd te verkorten en het bouwproces te optimaliseren of om versnelde betreding van betonnen vloeren en trottoirs mogelijk te maken.

Vertragers

Vertragers worden vooral gebruikt in betonspecie om de (hydratatie-)reactie te vertragen en zo de verwerkingsduur ('potlife') van betonspecie te verlengen. Vertragende hulpstoffen worden wel gemaakt op basis van suikers, zoals sacharine of gluconaten, ook fosfaten worden veel gebruikt, maar ook andere chemische verbindingen komen voor. De werking wordt sterk beïnvloed door cementeigenschappen, water-cementfactor van de betonspecie en vooral de specietemperatuur. Ook de toepassing en doseringsgrootte van vulstoffen kan grote invloed hebben op de werking van vertragers. Voor het bepalen van de dosering voor een bepaald effect is in alle gevallen geschiktheidsonderzoek nodig. De vertragende werking kan invloed hebben op het bleedinggedrag van de specie. De duur van de nabehandeling dient evenredig te worden verlengd. De toepassing van vertragende hulpstoffen levert vaak als neveneffect een hogere eindsterkte van het beton. Vertragers worden vooral gebruikt in betonmortel om de hydratatiereactie te vertragen en zo de verwerkingsduur van beton te verlengen. De verharding wordt uitgesteld. Dit kan nodig zijn in verband met de stortvolgorde of door calamiteiten.

Normen en Aanbevelingen 
Bron: Betonlexicon.nl
NEN 8005, Nederlandse invulling van NEN-EN 206-1, Beton
Deel 1; Specificatie, eigenschappen, vervaardiging en conformiteit; 

NEN-EN 934-2, Hulpstoffen voor beton, mortel en injectiemortel – beproevingsmethoden
Deel 1: Referentiebeton en referentiemortel voor beproevingen;
Deel 2: Definities, eisen, conformiteit, markering en aanduiding;
Deel 6: Monsterneming, conformiteitscontrole en conformiteitsbeoordeling.